คัมภีร์อ่าน Nameplate มอเตอร์ : IEC, Class F, IP55 คืออะไร?
สรุป 3 สเปกสำคัญที่ช่างต้องรู้ อ่านจบเลือกมอเตอร์ได้แม่น สั่งของไม่มีพลาด!
เคยไหมครับ? ยืนงงอยู่หน้ามอเตอร์ เพราะตัวเลขและตัวย่อบน Nameplate (ป้ายชื่อข้างตัวเครื่อง) มันเยอะจนตาลายไปหมด ไม่ว่าจะเป็นมาตรฐาน IEC, ระดับ IP หรือ Insulation Class ต่าง ๆ
คำศัพท์พวกนี้ไม่ใช่แค่ภาษาเทคนิคเท่ ๆ นะครับ แต่มันคือ “หัวใจ” ที่บอกว่ามอเตอร์ตัวนี้จะทนได้แค่ไหน และเหมาะกับหน้างานของคุณจริงไหม วันนี้เราจะมาไขข้อข้องใจกับ 3 คำศัพท์ยอดฮิต ที่คนหน้างานถามถึงบ่อยที่สุด อ่านจบแล้วรับรองว่าคุณจะเลือกซื้อมอเตอร์ได้โปรขึ้นแน่นอน!
- 1. IEC Motor : มาตรฐานสากลที่ทำให้ชีวิตง่ายขึ้น
คำว่า IEC Motor คือเครื่องหมายยืนยันว่ามอเตอร์ตัวนี้ผลิตตามมาตรฐานสากล
(International Electrotechnical Commission)
- • ทำไมต้องมี? ลองนึกภาพถ้าคุณซื้อหลอดไฟมาแล้วใส่ขั้วที่บ้านไม่ได้ดูครับ มอเตอร์ก็เหมือนกัน มาตรฐาน IEC จะกำหนด “ขนาดมิติ” (Dimension) และสเปกไฟฟ้าให้เป็นสากลทั่วโลก (รวมถึงในไทยเราด้วย)
- • เปลี่ยนง่าย ไม่ต้องแปลง : ถ้ามอเตอร์ตัวเก่าพัง แค่ดูเลข Frame Size (ขนาดโครงมอเตอร์ ) เดียวกัน คุณจะซื้อยี่ห้อไหนมาแทนก็ได้ รูน็อตตรง ขนาดเพลาเป๊ะ ความสูงขาตั้งเท่าเดิม ไม่ต้องเสียเวลาตัดต่อฐานรองให้ยุ่งยากครับ
2. มอเตอร์ Class F : “เกณฑ์วัดความอึด” ต่อความร้อน
คำถามยอดฮิตคือ “Class F คืออะไร?” คำตอบง่าย ๆ คือ “ระดับความทนทานของฉนวนไฟฟ้าต่อความร้อน” ในตัวมอเตอร์ครับ
- • มอเตอร์ที่ทำงานหนักจะเกิดความร้อนสะสม ถ้าฉนวนทนไม่ไหว มอเตอร์ก็จะ “ไหม้”
- • Class F : ทนความร้อนสะสมได้สูงสุดถึง 155°C ซึ่งเป็นมาตรฐานของมอเตอร์คุณภาพดีในปัจจุบัน
- • เคล็ดลับวิศวกร : มอเตอร์ที่ดีมักจะระบุว่าเป็น Class F (ทนได้ 155°C) แต่เวลาใช้งานจริงจะออกแบบให้ร้อนอยู่แค่ระดับ Class B (ไม่เกิน 130°C) เท่านั้น ส่วนต่างที่เหลือคือ Safety Factor หรือส่วนเผื่อความปลอดภัยที่ทำให้มอเตอร์มีอายุการใช้งานยาวนาน ไม่พังง่าย ๆ นั่นเองครับ
- 3. Motor IP55 : “เกราะป้องกัน” ฝุ่นและน้ำ
นอกจากเรื่องความร้อน สภาพแวดล้อมก็สำคัญมากครับ รหัส IP55 คือตัวบอกระดับการป้องกันสิ่งแปลกปลอมแยกดูได้ทีละตัวดังนี้ :
- • เลข 5 ตัวแรก (กันฝุ่น) : ป้องกันฝุ่นเข้าสู่ตัวเครื่องได้ดีมาก (Dust Protected) ถึงมีฝุ่นหลุดเข้าไปบ้างเล็กน้อยก็จะไม่ทำให้มอเตอร์เสียหาย
- • เลข 5 ตัวหลัง (กันน้ำ) : ป้องกัน “สายน้ำฉีด” (Water Jets) จากหัวฉีดได้รอบทิศทาง
- • สรุปสั้น ๆ : IP55 แปลว่ามอเตอร์ตัวนี้ “สายลุย” เหมาะกับโรงงานที่มีฝุ่นเยอะ หรือบริเวณที่ต้องฉีดน้ำล้างพื้นบ่อย ๆ (แต่ห้ามเอาไปแช่น้ำนะครับ!)
💡 บทสรุป : เลือกมอเตอร์ให้คุ้ม ต้องดูมากกว่าแค่แรงม้า
-
การเลือกมอเตอร์สักตัว นอกจากจะดูว่ากี่แรง (HP) หรือกี่กิโลวัตต์ (kW) แล้ว การเข้าใจ 3 สเปกข้างต้น จะช่วยให้คุณเลือกมอเตอร์ได้เหมาะกับงานจริง ๆ ซึ่งช่วยประหยัดงบซ่อมบำรุงในระยะยาวได้มหาศาลครับ
-
หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณอ่าน Nameplate มอเตอร์ได้ทะลุปรุโปร่งนะครับ! หากคุณกำลังมองหามอเตอร์คุณภาพสูงที่สเปกครบ จบในตัวเดียว หรือต้องการปรึกษาหน้างาน ทักมาหาทีมวิศวกรของเราได้เลยครับ เราพร้อมแนะนำรุ่นที่ “ใช่” และ “คุ้ม” ที่สุดให้คุณ!
